Tongpersen bij kinderen: wat is het en wanneer kan logopedie helpen?

Veel ouders hebben nog nooit van tongpersen gehoord. Toch komt het regelmatig voor bij kinderen. Vaak valt het pas op wanneer een tandarts, orthodontist of logopedist er iets over zegt. Bij tongpersen duwt de tong tijdens het slikken tegen of tussen de tanden. Dat kan invloed hebben op het gebit, de mondontwikkeling en de spraak.

Hier lees je:

wat tongpersen precies is
hoe je het kunt herkennen
welke gevolgen het kan hebben
wanneer logopedie kan helpen
wat je als ouder kunt doen

Wat is tongpersen?

Bij een normale slikbeweging ligt de tong tegen het gehemelte, net achter de bovenste tanden. Bij tongpersen wordt de tong juist naar voren geduwd, vaak tegen of tussen de tanden. Omdat mensen duizenden keren per dag slikken, kan deze druk invloed hebben op de stand van het gebit en de ontwikkeling van de mondspieren. Tongpersen ontstaat vaak ongemerkt.

Hoe herken je tongpersen?

Tongpersen is niet altijd makkelijk te herkennen. Toch zijn er signalen die erop kunnen wijzen.

de tong komt tussen de tanden tijdens het slikken
een kind slist
de mond is vaak open
eten of slikken gaat onrustig
de tong ligt vaak laag in de mond

Soms ontstaat tongpersen samen met mondgewoonten zoals duimen of langdurig speengebruik. Blijf je twijfelen over de ontwikkeling van je kind? Op onze pagina wanneer heeft een kind logopedie nodig leggen we uit wanneer het verstandig kan zijn om advies te vragen.

Als logopedisten kijken we naar zowel het taalbegrip als de taalproductie

Mogelijke gevolgen van tongpersen

Tongpersen kan invloed hebben op verschillende onderdelen van de mondontwikkeling.

scheve tanden
een open beet
slissen
problemen met de uitspraak van klanken
een verkeerde tongpositie
spanning in mond- en kaakspieren

Omdat de tong veel kracht heeft, kan langdurige druk invloed hebben op de stand van de tanden.

Hoe ontstaat tongpersen?

Tongpersen kan verschillende oorzaken hebben:

langdurig duimen
lang gebruik van een speen
verkeerde slikgewoonten
zwakke mondspieren

Soms blijft een slikpatroon uit de babytijd langer bestaan dan nodig is.

Gevolgen op school en in het dagelijks leven

Tongpersen is niet alleen een mondgewoonte. Het kan ook invloed hebben op het dagelijks functioneren van een kind.

onzekerheid over spreken
moeite met verstaanbaarheid
problemen met bepaalde klanken
orthodontische problemen op latere leeftijd

Daarom kan het prettig zijn om tijdig te kijken hoe de mondmotoriek zich ontwikkelt.

Wanneer kan logopedie helpen?

Het kan verstandig zijn om ons als logopedist te raadplegen wanneer:

je kind slist
de tong zichtbaar tussen de tanden komt
er sprake is van een open beet
je kind moeite heeft met slikken
een tandarts of orthodontist tongpersen vermoedt

Als logopedisten onderzoeken we hoe de tong, lippen en mondspieren samenwerken tijdens het slikken en spreken..

Hoe helpen we je als logopedist bij tongpersen?

Logopedie bij tongpersen richt zich op het aanleren van een juiste tongpositie en slikbeweging. We kunnen bijvoorbeeld werken aan:

oefeningen voor de tongspieren
training van de slikbeweging
mondmotoriek
ademhaling
het automatiseren van een nieuwe gewoonte

Ook krijg je als ouders praktische tips om thuis te oefenen. Zo kan een kind stap voor stap een gezondere slik- en mondgewoonte ontwikkelen.

Wat kun je thuis doen?

Als ouder kun je de helpen door:

mondgewoonten zoals duimen af te bouwen
je kind bewust te maken van een open mondhouding
rustige eetmomenten te stimuleren
oefeningen van de logopedist thuis te herhalen
je kind de tijd te geven om te reageren

Twijfel je of jouw kind logopedie nodig heeft?

Merk je dat je kind slist, moeite heeft met slikken of de tong vaak tussen de tanden plaatst? Dan kan het prettig zijn om advies te vragen. In ons uitgebreide artikel wanneer heeft een kind logopedie nodig lees je welke signalen kunnen wijzen op spraak-, taal- en mondproblemen bij kinderen.

👉 Neem gerust contact op of maak een afspraak voor advies.

Veelgestelde vragen

Lees hieronder de veelgestelde vragen over tongpersen.

Wat is tongpersen?

Tongpersen is een verkeerde slikgewoonte waarbij de tong tijdens het slikken tegen of tussen de tanden duwt.

Kan tongpersen vanzelf overgaan?

Soms wel, maar niet altijd. Wanneer tongpersen blijft bestaan, kan logopedie helpen om een juiste slikbeweging aan te leren.

Kan tongpersen invloed hebben op het gebit?

Ja. Langdurig tongpersen kan bijdragen aan een open beet of scheve tanden doordat de tong voortdurend druk uitoefent op het gebit.

Bronnen

Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (NVLF)
Nederlands Jeugdinstituut – Mondgewoonten bij kinderen