Duimt je kind nog? Dit is waarom op tijd stoppen met duimen belangrijk is
Veel jonge kinderen duimen. Het ziet er vaak schattig uit en het helpt kinderen om zichzelf te troosten of in slaap te vallen. Maar wist je dat langdurig duimen invloed kan hebben op het gebit, de mondontwikkeling en zelfs de spraak van je kind? Hier lees je wanneer kinderen het beste stoppen met duimen, wat de mogelijke gevolgen zijn en hoe we je als logopedist helpen.
Waarom duimen eigenlijk heel normaal is
Duimen begint vaak al heel vroeg. Sommige baby’s zuigen zelfs al op hun duim in de baarmoeder. Het zuigen heeft een belangrijke functie: het geeft rust, veiligheid en helpt kinderen zichzelf te reguleren. In het eerste levensjaar is dat dus heel normaal. De zuigbehoefte is vooral sterk in de eerste maanden. Daarna neemt deze behoefte langzaam af en kan het duimen meer een gewoonte worden dan een echte behoefte. Sommige kinderen praten later dan anderen.
Vanaf welke leeftijd moet een kind stoppen met duimen?
De meeste kinderen stoppen vanzelf met duimen tussen 2 en 4 jaar. Veel logopedisten en tandartsen adviseren ouders om het duimen voor de leeftijd van ongeveer 2,5 jaar af te bouwen om problemen met het gebit en de mondontwikkeling te voorkomen. Duimt je kind nog na de peuterleeftijd? Dan is het verstandig om extra aandacht te besteden aan het afleren van deze gewoonte en advies te vragen aan de logopedist.
Op onze uitgebreide pagina wanneer heeft een kind logopedie nodig lees je welke signalen kunnen wijzen op spraak-, taal- of mondproblemen bij kinderen.
Wat kan er gebeuren als je kind lang blijft duimen?
Uit verschillende onderzoeken en klinische observaties blijkt dat langdurig duimen invloed kan hebben op de ontwikkeling van de mond, spraak en het gebit. Mogelijke gevolgen zijn:
1. Scheve tanden of een open beet
De druk van de duim kan ervoor zorgen dat de tanden naar voren worden gedrukt of dat de boven- en ondertanden niet meer goed op elkaar aansluiten. Dit wordt een open beet genoemd.
2. Veranderingen in kaakgroei
Door de constante druk van de duim kan de kaak anders groeien, waardoor de tanden scheef kunnen gaan staan of een smalle bovenkaak ontstaat.
3. Spraakproblemen
Wanneer de stand van de tanden verandert, kan dat invloed hebben op de uitspraak van bepaalde klanken zoals s, z, t en d. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot slissen of lispelen.
4. Verkeerde tong- en mondspierontwikkeling
Door het duimen ligt de tong vaak lager in de mond. Hierdoor trainen de mondspieren zich anders, wat invloed kan hebben op slikken en spreken.
Hoe eerder stoppen, hoe makkelijker het gaat
Wat je als ouder vaak niet weet: Hoe langer een kind duimt, hoe sterker de gewoonte wordt. De duim is namelijk altijd beschikbaar. Daardoor kan het afleren lastiger zijn dan bijvoorbeeld het stoppen met een speen. Daarom is het vaak makkelijker om het duimen vroeg af te bouwen, voordat het een hardnekkige gewoonte wordt.
Wanneer is het slim om hulp te zoeken?
Het kan verstandig zijn om hulp te zoeken wanneer:
- je kind na 3 jaar nog veel duimt
- het duimen overdag én ’s nachts gebeurt
- je veranderingen ziet in het gebit of de mond
- je merkt dat stoppen niet lukt
In die situaties kan een logopedist helpen.
Hoe kan een logopedist helpen bij duimen?
Veel ouders denken bij logopedie alleen aan spraakproblemen. Maar logopedisten zijn ook gespecialiseerd in mondgewoonten en mondmotoriek.
Een logopedist kan bijvoorbeeld:
- onderzoeken hoe de mond en spraakontwikkeling verlopen
- oefeningen geven voor tong- en mondspieren
- je kind helpen bewust te worden van het duimen
- praktische tips geven voor thuis
- samen met jullie op een positieve manier een haalbaar plan maken om te stoppen
We zorgen ervoor dat stoppen met duimen geen strijd, maar een positief proces is dat bij je kind past.
Twijfel je of jouw kind moet stoppen met duimen?
Je staat er niet alleen voor. Onze logopedisten denken graag met je mee en kijken samen met jou wat het beste past bij jouw kind.
👉 Neem gerust contact op of maak een afspraak voor advies.
Op onze uitgebreide pagina wanneer heeft een kind logopedie nodig lees je welke signalen kunnen wijzen op spraak-, taal- of mondproblemen bij kinderen.
Veelgestelde vragen over duimen bij kinderen
Lees hieronder de veelgestelde vragen over duimen bij kinderen.
Tot welke leeftijd is duimen normaal?
Duimen komt veel voor bij jonge kinderen. In de eerste levensjaren is het vaak een manier om zichzelf te troosten of tot rust te komen. Veel kinderen stoppen vanzelf tussen 2 en 4 jaar met duimen.
Wanneer moet een kind stoppen met duimen?
Logopedisten en tandartsen adviseren meestal om het duimen vanaf 2,5 jaar af te bouwen. Wanneer een kind daarna nog veel duimt, kan dit invloed hebben op het gebit, de mondontwikkeling en soms ook op de spraak.
Kan duimen schadelijk zijn?
Langdurig duimen kan invloed hebben op de ontwikkeling van het gebit en de mond. Mogelijke gevolgen zijn bijvoorbeeld:
- een open beet
- scheve tanden
- een verkeerde tongpositie
- problemen met bepaalde spraakklanken
Niet ieder kind krijgt hier last van, maar het risico neemt toe wanneer het duimen lang blijft bestaan.
Hoe kan ik mijn kind helpen stoppen met duimen?
Je kunt je kind helpen door:
- positief te stimuleren
- samen afspraken te maken
- alternatieven te bieden bij spanning of vermoeidheid
- je kind bewust te maken van het duimen
Wanneer kan een logopedist helpen bij duimen?
Vanaf 2,5 jaar is het verstandig om duimen af te bouwen. Wanneer een kind na 4 jaar nog regelmatig duimt, kan een logopedist helpen. De logopedist kijkt naar de mondontwikkeling en helpt kinderen op een speelse manier om het duimen af te leren. Lees ook wanneer heeft een kind logopedie nodig waarin we uitleggen wanneer het verstandig kan zijn om advies te vragen.
Samen zorgen we voor een gezonde mondontwikkeling en duidelijke spraak.
Bronnen
- Logopedisch Centrum Renes – Speengebruik en duimen
- Tandbewust – Duimen en speentjes
- De Praatmaat Groep – Duimzuigen/vingerzuigen
- Logopediepraktijk Marisplein – Gevolgen langdurig duimzuigen
- NTvM literatuuronderzoek over duimzuigen en malocclusie